Ferret (Evcil Dağ Gelinciği)

e-Posta Yazdır PDF

Ülkemizde hemen hemen hiç beslenmeyen bizde kokarca, gelincik, arız diye bilinen kümeslerdeki tavukları civcivleri boğan bazı yörelerde ineklerde meme hastalığı mastitis’e yol açtığı sanıldığı için zehirli olduğuna inanılan bir hayvandır.

 

 

 

Gerçekte sansargiller familyasından olup, fare, tavşan, böcek ve meyvelerle beslenen yabani gelincik türünün bir akrabasıdır. Evcil Avrupalı dağ gelinciği olan Mustela furo, sansar ailesinin bir üyesidir(Kokarca, mink, kokarca, polecats, ermin, su samuru, vb.). Dağ gelinciklerinin Mısırlılar tarafından kedilerden önce evcilleştirildi düşünülmektedir. Ayrıca 300 yıl önce gemilerle Amerika’ya getirildiği ve kullanıldığı bilinmektedir.(Kemirgen kontrolü, tavşanları yuvalarından çıkarıp avlamak, boruların içinden tel geçirmek için sıklıkla kullanıldı).

Dağ gelincikleri, veya mustela putorious furo, evcil hayvanlardır. Sansarlar, su samurları, mink vison, ermin, kakım, visel ve kokarca olarak aynı aileden olup, hiçbir şekilde kemirgen değildirler. Kişilik tarzı olarak dağ gelincikleri, gerçekte kedi ve köpek arası bir türdür. Çok arkadaşça ve mükemmel evcil hayvanlar olurlar. Bazıları kucaklanabilir ve elde oynanabilir. Bazıları da sert mizaçlıdır. Diğer evcil hayvanlar gibi her dağ gelinciğinin, kendine özgü davranış özelliği vardır.


Evcil dağ gelincikleri, çeşitli renklere sahiptirler. Gerçek evcil dağ gelinciklerinin orijinal rengi olan albinoyla diğer popüler renkler, (Rakun gibi maskeli) samurdur, (Kahverengi) çikolata, (Siyah tüyler ve kızıl gözlerin birleşimi) beyaz, gümüş, ve tarçın desenler, (Beyaz ayaklar), panda (Beyaz baş), ve Siyamlıdır (Siyah bacaklar ve kuyruk). Vahşi dağ gelinciklerinin doğal rengi ise, kokarca renginde veya samur renginde (siyah bir yüz ile kahverengi kuyruk) olur. Bununla birlikte birçok kombinasyonu olabilmektedir.

Erkek dağ gelincikleri ortalama 0.5 kg 'dan 1-1.5 kg ağırlığında olurlar. Dişi dağ gelincikleri ise erkeklerinin boyutundan daha küçüktür. Yeniliğe ve değişikliklere adapte olmakta zorlanırlar. Genç dağ gelincikleri, hobs " diye çağrılır, dişi dağ gelincikleri ise "Jills" diye çağırılır(bizdeki kuçukuçu pisipisi palaz enik vs gibi). Dağ gelinciklerinin hayat süresi, 8-11 yıldır. 6-7 aylıkken ergin hale gelirler. Tamamen miyopturlar ama duyma hissi, ve koku alma hissi çok keskindir.Vahşi dağ gelincikleri, öncelikle kemirgenlerden oluşan beslenme rejimde yaşar. Evciller her türlü yiyeceği kabul etmekle birlikte gerçekte etçil hayvanlardır.

BESLENME
Yüksek protein(33%, veya daha fazla), karbonhidrattan ziyade et veya hayvansal gıdaya ihtiyaç duyar. Sebze proteinindeki amino asitler ile düşük kül oranı ve düşük magnezyum da, iyi bir dağ gelinciği diyetinde olmalıdır. Kaliteli kuru kedi mamalarıyla da beslenebilir. Ayrıca kuru üzüm ve meyve gibi hafif şekerli meyveleri yiyebilirler. (Tuzlanmamış patlamış mısır, yerfıstığı ezmesi, muz vs.) Çok küçük boyutta farklı şeylerde denenebilir fakat kaliteli yiyeceğe bir alternatif değildir(İshale sebep olabilir). Dağ gelinciğini süt ürünleri, çikolata ve kafein ürünleri gibi besinlerle beslenmek istenebilir fakat bu ürünler çeşitli sağlık sorunlarına neden olur. Dağ gelincikleri, doğal olarak etçil hayvanlardır. Bundan dolayı et orjinli diyete temelde ihtiyaç duyarlar. Yüksek kaliteli yavru kedi maması ve dağ gelinciği mamaları ihtiyaçlarını karşılar ama sağlığı için mama içeriğini kontrol etmek en doğrusudur.Mama içeriği; (4 yaşının altında genç dağ gelincikleri için 32-38%) 30-35% protein, (Genç dağ gelincikleri için 18-22%), ve daha az 3% lifinden oluşan 15-20% yağ içermelidir. Dağ gelincikleri, lifi sindiremez. Bundan dolayı lifli zengin yiyeceklere isteksiz davranır. Ayrıca düzenli su vermeyi unutmamak gerekir.

BAKIMI
ABD ve Avrupa ülkelerinde sektör halinde kedi köpek gibi petler için mağazalar ve pet satış yerleri bulunduğu gibi ferret içinde vardır. Çeşitli lezzetlerle üretilmiş mamalar, şampuanlar, losyonlar vs. Kozmetik bakım ürünleri, kafesler, oyuncaklar, tasmalar, vitamin katkıları ferret için üretilip satılmaktadır. Ayrıca yarışma gösterileri, modaları, dernek ve klüpleri bulunmaktadı. Türkiye'de ise dağ gelincikleri için üretilmiş ürünleri bulmak son derece zordur. Bununla birlikte petshoplarda kedi ve köpekler için satılan ürünler ferret içinde uygun olmaktadır(Mama, tasma, kafes, hamak gibi vs. ürünler).

ÖZELLİKLERİ
Başı küçük olup, baş tarafının geçebildiğii yerden genelde vücududa geçer. Ön ayakları arka ayaklarından kısa olup genelde kıvrık kambur durur. Ağırlıkları 0.5kg ile 1,5kg arası değişmektedir. Boyları ise 30cm ile 50cm arasında olmaktadır.

YAŞAM SÜRESİ
5 – 8 yıl 10 yıla kadar olabilir

GEBELİK SÜRESİ
42 gün

İŞİTME KOKU ALMA
Doğduğunda sağırdır, doğduğundan 34 gün sonra sesleri algılamaya başlar. Ayrıca kokuya karşı çok duyarlıdır.

GÖRME
Doğduğunda kördür, doğumundan 34 gün sonra görmeye başlamakla birlikte ileri derecede miyopturlar.

SÜTTEN KESME
6-7 haftadan sonra sütten kesilirler, böylece tavrular ailesiyle birlikte doğal yemlerle beslenmeye başlarlar.

DİŞLER
Süt dişleri 14. gününde, erişkinlik dişleri 47. gününde, öğütücü dişleri ise 70.günde çıkar.

DOĞUM RENGİ
Doğduğunda tüm yavru ferretler beyazdır. Doğumundan 3 haftasonra doğal renklerine sahip olurlar.

ÜREME
6-7 aylıkken erişkinliğe ulaşırlar. Üreme dönemleri Aralık-Ağustos arasında gerçekleşmektedir.

NABIZ, VÜCUT ISISI ve SOLUMUM
Dakikada 200-250/dk. arası nabız atışına sahipken, Vücut ısısı 37.8-39.4C derecedir. Solunum sayısı ise 33-36/dk. arasındadır.

BİLİMSEL SINIFLANDIRMA

• Kingdom: Animalia

• Phylum: Chordata

• Class: Mammalia

• Order: Carnivora

• Family: Mustelidae

• Genus: Mustela

• Species: Mustela putorius furo

DAĞ GELİNCİĞİ (Ferret) NEDİR?

Bir dağ gelinciğini tanımlamak için çok yol vardır; Dağ gelincikleri, çok neşeli sürekli oyun oynayan bir yavru kedi gibidir. Sevildiğini ve size güvenebileceğini öğrendiği çok şefkatli olurlar. Dağ gelincikleri kucaklandıklarında tıpkı kucaktaki bir bebek gibi olurlar. Size güvendiklerinde saatlerde kucağınızda kalabilirler tıpkı bir kedi gibi ama tüm dağ gelincikleri, bu derece evcil değildir. Yinede pek çoğu sizin kalbinizi kazanacaktır. Dağ gelincikleri, çok zekidir. Hatalarınıda öğrenebilirler ve nadiren aynı hatayı birkaç kez yaparlar. Ayrıca çok etkileyici olarak her dağ gelinciğinin ayrı bir kişiliği vardır. Bazıları sakin, bazıları neşelidir. Bazıları ise umursamaz bir şekilde olabilir. Bu nedenle her dağ gelinciği, özel bir dağ gelinciğidir. Şaşırtıcı ve saatler boyunca eğlenmenizi sağlayan bir pet hayvanıdır. Tam anlamıyla size sevimli, hareketli oyuncakmış gibi arkadaşlık edecektir. Ama yinede unutmamak gerekir ki küçük çocuklar için uygun bir pet hayvanı değildir.

Dağ gelincikleri, çok inatçıdır. Yapmak istediği bir şey olduğu zaman, onu yapmaya devam etmekten vazgeçirmek neredeyse imkansızdır, tehlikeliyse bile. Onları durdurmanın tek yolu, ilginin alanını değiştirmekle önlenebilir. Ayrıca dağ gelincikleri çok meraklıdır. Genellikle kendisinden haberiniz olmadan evinizdeki küçük boşlukları yoklayacak,karanlık yerlerde gezeceklerdir. Mutfak dolaplarının içinde ve aletlerin altında olabilir veya elektrik tellerini çiğneyebilir. Hatta elektrik akımına kapılıp öldürebilirler. Dağ gelincikleri uyumak için rahat karanlık alanları bulmayı severler. Çok derin uyuyar ve sizin yüksek sesle çağırınıza uyanmazlar. Bir battaniyenin veya sallanan bir sandalyenin ayağının altında açık bir fırın veya çamaşır makinesinin içinde, kilimin altında veya yastığın arkasında olabilir. Bu nedenle yanlışlıkla üstüne basabilir ve ezebilirsiniz. ABD'de bu yüzden çok sayıda istenmeyen kazalar yaşanmaktadır. Bu tip kazaları önlamek için geniş bir kafes yaşam alanı için uygundur. Kafesin çift katlı olması daha iyi olabilir. Kafesin tüneller, kovuklar, toplar oynamaları için uygundur. Evcil olduğu için dışarıda kalırlarsa hazır beslenmeye alışkın oldukları için beslenemeyip ölürler. Dışarıda tasmayla gezdirilmek gerelidir. Çünkü sizden çok uzaklaşırlarsa tekrar geri dönemeyebilirler.

YAŞAM ALANI


Yılda 2 kez kürk değiştirirler. Uç noktalardaki sıcaklardan pek hoşlanmaz. Sıcaktan daha çok soğuk havaya daha iyi adapte olmaktadır. 35C derecenin üstündeki sıcaklar risk oluşturmaktadır. Çünkü dağ gelincikleri terleyemezler. Ayrıca dağ gelincikleri, günde ortalama 16 saat uyurlar.

KOKAR MI?

Evet bu grupta mustelidea sınıfındaki bütün hayvanların; sansar, gelincik, mink, kokarca, vs. gibi kuyruğunun altında anal salgı bezlerinden salgılanan kuvvetli kokuları vardır. Sıcaklıkta bu koku artış gösterir. Ayrıca hayvanlar yaşadığı bölgeyi belirlemek ve düşmanlarını kaçırmak için bu kokuyu kullanırlar. Dağ gelinciği kokusu, yüzün etrafında konsantre olmuş salgı bezlerinden gelir. Kokuyu kuvvetli katkıda bulunan hormonal faaliyetidir. Hormonlar, deri salgı bezlerinde koku üretimini uyarır, bundan dolayı kokuyu azaltması için en iyi yol (Yüzde 90 kadarıyla) kısırlaştırmadır.
ISIRIR MI?

Evet onların keskin dişleri vardır. İyi davranılan ve iyi beslenen bir dağ gelinciği, ısırmamalıdır, veya gaddar olmamalıdır ama dağ gelinciği oyunu, sahte savaşı karıştırır, ve bir dağ gelinciği, onların, seni yaralamadan senle ne kadar sert oynayabildiğini bilmeyecektir. Dağ gelinciklerinin, çok kalın derisi vardır bundan dolayı onların, birbirleriyle oynadığı zaman, ve etrafta birbirlerini sürüklediği zaman, onlar, birbirlerini yaralamazlar. Yine de, onların, senle bu şekilde oynamayı denediği zaman, onların oyunu, acı verici olabilir. Dağ gelincikleri basitçe, senin, daha yumuşak derinin olduğunu öğrenmeye ihtiyaç duyar, ve onların, ısırması ödül ceza (fazla sert olmayan)yöntemlerle önlenip eğitilebilir.Acı elma spreyi kullanılmaktadır.

SAĞLIK

Dağ gelincikleri, bir şeyleri çiğnemeyi sever, ve çoğunlukla onların bağırsak hareket ve salgılarını engelleyebilen yabancı nesneleri yutacaktır.. Lastik ve süngerimsi maddelerden onları uzak tutmak gerekir. Saç veya ip tel, onların midelerini engelleyebilir. Dağ gelincikleri, kusmaz, kedilerin, yaptığı gibi. Onlara, muntazaman, bir haftada iki kez bitki müshili verilmelidir. Dağ gelincikleri, doğada temizdir. Erişkinler, kendi yataklarını veya yeme alanlarını kirletmekten kaçınr., onların, kısa bağırsağı vardır, onlar, diğer evcil hayvanlardan daha sık onu boşaltması için ihtiyacı hisseder. Sağlık problemleri önlemek için düzenli temizlik dengeli beslenme gerekir. Tüm hayvanlarda olduğu sindirim solunum endokrin sistem haslıkları görülmektedir sineklerin bulaştırdığı kalp kurdu hastalığı iç ve dış parazitler iç organlarda tümörler görülebilir. Köpeklerde görülen gençlik hastalığı Distemper ve kuduz a karşı duyarlı olup. Distemper için 9-12-16 haftalık yaşta kuduz için 13 haftalık yasta aşılanır her sene tekrarlanır. Dağgelincikleri, kedigillerde olan panleukopenia veya rhinotracheitis,ve mink incebağırsak iltihabı virüsüne, köpek karaciğer iltihabı virüsüne ve köpek parvovirusa hassas değildir.

Veteriner Hekim Nihat TURAN
Kaynak;Veterinerklinik.com
Son Güncelleme ( Salı, 08 Nisan 2008 21:04 )  

Ana Menü


Warning: Parameter 1 to modMainMenuHelper::buildXML() expected to be a reference, value given in /home/powerkan/public_html/veterinerklinik/tr/libraries/joomla/cache/handler/callback.php on line 99

Kimler Sitede

Şuanda 1 konuk çevrimiçi
İçerik Tıklama Görünümü : 611813